Vrijstaande bijgebouwen (tuinhuis, serre, poolhouse, garage...)

Losstaande Bijgebouwen

Losstaande bijgebouwen in de tuin zoals een tuinhuis, serre, schuurtje, poolhouse of garage komen in vele gevallen in aanmerking voor een vrijstelling van vergunning.

Let wel: als dit bijgebouw een woonfunctie heeft, is hiervoor altijd een vergunning en vaak ook de medewerking van een architect verplicht. Dit geldt ook voor als woning gebruikte containers, mini-huisjes en andere constructies.

De gemeente waar de werken plaatsvinden, kan strengere voorschriften uitvaardigen dan de algemene regels die op Vlaams niveau gelden.  Ze kan dat op basis van lokale wetgeving, zoals een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA) of een Gemeentelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP).  Neem contact op de gemeente als u werken wil uitvoeren en zeker wil zijn of u daarvoor een vergunning nodig heeft,  of een melding volstaat of de werken vrijgesteld zijn vergunning.  Het is immers de gemeente die de definitieve beslissing neemt. 

Algemene regels m.b.t. vrijstelling en melding (Vlaams niveau)

VRIJSTELLING

Er kan in een aantal gevallen een vrijstelling van vergunning gelden voor het optrekken van vrijstaande bijgebouwen in de zij- en/of achtertuin. Het kan hier gaan over een tuinhuis, poolhouse, vrijstaande carport, vrijstaande garage, vrijstaande terrasoverkapping, serre… Hiervoor moet aan een aantal voorwaarden voldaan worden:

  • Er geldt een maximum van 40 vierkante meter oppervlakte aan vrijstaande bijgebouwen per woning. Let op: ook reeds bestaande losstaande bijgebouwen worden hierbij meegerekend.
  • De vrijstelling geldt enkel als de losstaande bijgebouwen: 
    • een hoogte van 3,5 meter niet overschrijden (dit is de totale hoogte, gemeten tot het hoogste punt van het bijgebouw)
    • maximaal 30 meter van de woning opgetrokken worden
    • in de zijtuin 3 meter van de perceelsgrens blijven 
    • in de achtertuin 1 meter van de perceelsgrens blijven of tegen een bestaande scheidingsmuur op de perceelsgrens gebouwd worden zonder de bestaande scheidingsmuur te wijzigen
  • De vrijstelling geldt niet als de losstaande bijgebouwen opgetrokken worden in ruimtelijk kwetsbaar gebied.
  • De algemene checklist "vrijstellingen" bevat nog aanvullende voorwaarden. Doorloop deze checklist grondig: pdf bestandchecklist (47 kB)

Een voorbeeld:
Mevrouw Maes wil in haar achtertuin een vrijstaand tuinhuis plaatsen. Momenteel staat er al een serre van 15 m². Het vrijstellingsbesluit maakt het voor haar mogelijk om zonder stedenbouwkundige vergunning én zonder melding een tuinhuis te bouwen dat 25m² groot is (want 15 + 25 = 40). Naast de maximale oppervlakte moet ze ook rekening houden met een maximale hoogte van 3,5 meter en de hierboven vermelde afstanden tot de perceelsgrens.

Let op:

  • Een vrijstelling is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de pdf bestandchecklist (47 kB). Doe navraag bij uw gemeente.
  • Als dit bijgebouw een woonfunctie heeft, is hiervoor altijd een vergunning en de medewerking van een architect verplicht. Dit geldt ook voor als woning gebruikte containers, mini-huisjes en andere constructies.

MELDING

Binnen deze categorie zijn er geen meldingsplichtige werken.

Medewerking architect verplicht?

Voor werken waarvoor een vergunning voor stedenbouwkundige handelingen nodig is, is in principe ook de medewerking van een architect verplicht.

Op voorwaarde dat ze noch de oplossing van een constructieprobleem met zich meebrengen, noch de stabiliteit van het gebouw wijzigen, zijn onder meer volgende ingrepen vrijgesteld van de medewerking van een architect (Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect):

  • de verbouwings- en inrichtingswerkzaamheden of de werkzaamheden voor de geschiktmaking van lokalen
  • het aanbrengen van een gevelsteen, een bepleistering of een andere gevelbekleding, zonder dat een wijziging van de fundering noodzakelijk is
  • het aanbrengen, wijzigen en dichtmaken van raam- en deuropeningen
  • het aanbrengen van dakuitbouwen over maximaal één vierde van de dakoppervlakte 
  • het plaatsen van verluchtings-, luchtbehandelings-, rookafzuig- of luchtafzuiginstallaties
  • het plaatsen van zonnetenten of markiezen die ingeklapt, opgevouwen of ingerold kunnen worden
  • het plaatsen van:
    • een duiventil, een volière of een hok voor dieren, niet groter dan 40m², kroonlijsthoogte beperkt tot 3m en nokhoogte tot 4,5m, met bijbehorende afrastering
    • een tuinhuisje, een bergplaats, een garage of een carport, niet groter dan 40m², kroonlijsthoogte beperkt tot 3m en nokhoogte tot 4,5m 
    • een serre, niet groter dan 40m², kroonlijsthoogte beperkt tot 3m en nokhoogte tot 4,5m
Hoe aanvragen?

De 'kleine werken op en rond een gebouw' kan u aanvragen via de snelinvoer. Dat is een afgeslankte versie van het Omgevingsloket waarmee u als burger kleine werken kan aanvragen.

De snelinvoer kan u niet gebruiken voor werken:

  • die de functie wijzigen
  • die het aantal woongelegenheden wijzigen
  • die constructieve wijzigingen bevatten (ingrepen met impact op de stabiliteit)

Daarvoor gebruikt u het Omgevingsloket.


Een aanvraag in de snelinvoer kan maar één handeling bevatten (bv. een terras aanleggen), terwijl een aanvraag in het Omgevingsloket meerdere handelingen kan bevatten (bv. verbouwen van een woning en slopen van een garage). Dossiers via de snelinvoer en dossiers via het Omgevingsloket worden op dezelfde manier behandeld. 

Als burger heeft u ook nog steeds het recht om uw aanvraag analoog in te dienen. Let wel: de gemeente kan hiervoor een toeslag aanrekenen omdat zij wel alles digitaal moet behandelen en dus het analoge dossier nog moet digitaliseren.