Renoveren zonder volume-uitbreiding

verbouwenEen aantal voorbeelden van renoveren zonder volume-uitbreiding zijn:

  • binnenverbouwingen
  • schilderen of kaleien van gevels
  • vervangen van ramen
  • plaatsen van een dakraam
  • vervangen van de dakbedekking.

De gemeente waar de werken plaatsvinden, kan strengere voorschriften uitvaardigen dan de algemene regels die op Vlaams niveau gelden.  Ze kan dat op basis van lokale wetgeving, zoals een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA) of een Gemeentelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP).  Neem contact op de gemeente als u werken wil uitvoeren en zeker wil zijn of u daarvoor een vergunning nodig heeft,  of een melding volstaat of de werken vrijgesteld zijn vergunning.  Het is immers de gemeente die de definitieve beslissing neemt. 

Algemene regels over vrijstelling en melding (Vlaams niveau)

Vrijstelling

Onderhoudswerken zijn niet vergunningsplichtig. Denk bijvoorbeeld aan:

  • het vervangen van ramen (glas en schrijnwerk)
  • het vervangen van beschadigd pleisterwerk
  • het herstellen van kapotte verhardingen
  • het vervangen van kepers, panlatten en leien op het dak door nieuwe kepers, panlatten en leien, zonder vervanging van de dragende balken (het dakgebinte)

Schilderen en kaleien van gevels wordt ook niet aanzien als vergunningsplichtig.

Handelingen zonder stabiliteitswerken en zonder wijziging van het fysiek bouwvolume aan zijgevels, achtergevels en daken kunnen vrijgesteld zijn van vergunning. Bijvoorbeeld:

  • het plaatsen van voorzetrolluiken
  • het plaatsen van dakvlakvensters zonder de dragende structuur van het dak te wijzigen
  • het plaatsen van een kleine raamopening, zonder dat de stabiliteit van het gebouw in het gedrang komt
  • ...

Let op: Deze handelingen zijn wel vergunningsplichtig als ze aan de voorgevel worden uitgevoerd, omdat ze het uitzicht van de straat kunnen beïnvloeden.

Let op: een vrijstelling is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de docx bestandchecklist (14 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Binnenverbouwingen zonder stabiliteitswerken zijn normalerwijze ook vrijgesteld. Enkele voorbeelden:

  • het plaatsen van een nieuwe keuken of badkamer
  • het opsplitsen van een slaapkamer in twee kleinere slaapkamers
  • het inrichten van slaapkamers in de zolder
  • het plaatsen van binnenisolatie
  • het vullen van spouwmuren met isolatie

Let op: Voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creeëren of om uit te breiden, dan gelden andere regels.

Let op: een vrijstelling is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de docx bestandchecklist (14 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Melding

Werken met betrekking tot de stabiliteit van de constructie uitgevoerd binnen de woning, aan zijgevels, achtergevels of aan het dak kunnen meldingsplichtig zijn (controleer de checklist). Denk aan:

  • het plaatsen van een nieuwe raamopening in de zij- of achtergevel 
  • het vervangen van dragende balken van het dak door nieuwe dragende balken
  • het geheel of gedeeltelijk herbouwen of vervangen van buitenmuren
  • het plaatsen van dakvlakvensters waarbij de dragende structuur van het dak gewijzigd wordt

Let op: voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creëren of om uit te breiden, dan geldt de vergunningsplicht.

Let op: een melding is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de docx bestandchecklist (14 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Medewerking architect verplicht?

Voor werken waarvoor een omgevingsvergunning of melding voor stedenbouwkundige handelingen (vroeger: bouwvergunning) nodig is, is in principe ook de medewerking van een architect verplicht.

Op voorwaarde dat ze noch de oplossing van een constructieprobleem met zich meebrengen, noch de stabiliteit van het gebouw wijzigen, zijn onder meer volgende ingrepen vrijgesteld van de medewerking van een architect (Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect):

  • de verbouwings- en inrichtingswerkzaamheden of de werkzaamheden voor de geschiktmaking van lokalen
  • het aanbrengen van een gevelsteen, een bepleistering of een andere gevelbekleding, zonder dat een wijziging van de fundering noodzakelijk is
  • het aanbrengen, wijzigen en dichtmaken van raam- en deuropeningen
  • het aanbrengen van dakvlakvensters en/of fotovoltaïsche zonnepanelen en/of zonneboilers in het dakvlak of op een plat dak
  • het aanbrengen van dakuitbouwen over maximaal één vierde van de dakoppervlakte 
  • het plaatsen van verluchtings-, luchtbehandelings-, rookafzuig- of luchtafzuiginstallaties
  • het plaatsen van zonnetenten of markiezen die ingeklapt, opgevouwen of ingerold kunnen worden
  • het plaatsen van schotelantennes.
Hoe aanvragen?

De 'kleine werken op en rond een gebouw' kan u aanvragen via de snelinvoer. Dat is een afgeslankte versie van het Omgevingsloket waarmee u als burger kleine werken kan aanvragen.

De snelinvoer kan u niet gebruiken voor werken:

  • die de functie wijzigen
  • die het aantal woongelegenheden wijzigen
  • die constructieve wijzigingen bevatten (ingrepen met impact op de stabiliteit)

Daarvoor gebruikt u het Omgevingsloket.


Een aanvraag in de snelinvoer kan maar één handeling bevatten (bv. een terras aanleggen), terwijl een aanvraag in het Omgevingsloket meerdere handelingen kan bevatten (bv. verbouwen van een woning en slopen van een garage). Dossiers via de snelinvoer en dossiers via het Omgevingsloket worden op dezelfde manier behandeld. 

Als burger heeft u ook nog steeds het recht om uw aanvraag analoog in te dienen. Let wel: de gemeente kan hiervoor een toeslag aanrekenen omdat zij wel alles digitaal moet behandelen en dus het analoge dossier nog moet digitaliseren.