Renoveren zonder volume-uitbreiding (binnenverbouwing, schilderen gevel, gevelbekleding, vervangen ramen, plaatsen dakraam, vervangen dakbedekking...)

verbouwenKleine onderhoudswerken zijn niet vergunningsplichtig. Stabiliteitswerken zijn in vele gevallen meldingsplichtig. Stabiliteitswerken aan voorgevels zijn altijd vergunningsplichtig.

De gemeente waar de werken plaatsvinden, kan strengere voorschriften uitvaardigen dan de algemene regels die op Vlaams niveau gelden.  Ze kan dat op basis van lokale wetgeving, zoals een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA) of een Gemeentelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP).  Neem contact op de gemeente als u werken wil uitvoeren en zeker wil zijn of u daarvoor een vergunning nodig heeft,  of een melding volstaat of de werken vrijgesteld zijn vergunning.  Het is immers de gemeente die de definitieve beslissing neemt. 

Algemene regels m.b.t. vrijstelling en melding (Vlaams niveau)

Vrijstelling

Onderhoudswerken zijn niet vergunningsplichtig. Denk bijvoorbeeld aan:

  • het vervangen van ramen (glas en schrijnwerk)
  • het vervangen van pleisterwerk
  • het herstellen van kapotte verhardingen
  • het vervangen van kepers, panlatten en leien op het dak door nieuwe kepers, panlatten en leien, zonder vervanging van de dragende balken (het dakgebinte)

Handelingen zonder stabiliteitswerken en zonder wijziging van het fysiek bouwvolume aan zijgevels, achtergevels en daken kunnen vrijgesteld zijn van vergunning. Bijvoorbeeld:

  • het plaatsen van voorzetrolluiken
  • dakvlakvensters
  • steenstrips
  • gevelisolatie
  • ...

Let op: Deze handelingen zijn wel vergunningsplichtig als ze aan de voorgevel worden uitgevoerd, omdat ze het uitzicht van de straat kunnen beïnvloeden.

Let op: een vrijstelling is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de pdf bestandchecklist (47 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Binnenverbouwingen zonder stabiliteitswerken kunnen ook vrijgesteld zijn (controleer de checklist). Enkele voorbeelden:

  • het plaatsen van een nieuwe keuken of badkamer
  • het opsplitsen van een slaapkamer in twee kleinere slaapkamers
  • het inrichten van slaapkamers in de zolder

Let op: Voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creeëren of om uit te breiden, dan gelden andere regels.

Let op: een vrijstelling is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de pdf bestandchecklist (47 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Melding

Werken met betrekking tot de stabiliteit van de constructie uitgevoerd binnen de woning, aan zijgevels, achtergevels of aan het dak kunnen meldingsplichtig zijn (controleer de checklist). Denk aan:

  • het plaatsen van een nieuwe raamopening in de achtergevel 
  • het vervangen van dragende balken van het dak door nieuwe dragende balken
  • het geheel of gedeeltelijk herbouwen of vervangen van buitenmuren

Let op: voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creëren of om uit te breiden, dan gelden andere regels.

Let op: een melding is enkel mogelijk indien voldaan wordt aan de pdf bestandchecklist (47 kB). Doe navraag bij uw gemeente.

Medewerking architect verplicht?

Voor werken waarvoor een vergunning voor stedenbouwkundige handelingen nodig is, is in principe ook de medewerking van een architect verplicht.

Als voor een meldingsplichtige ingreep constructieve ingrepen aan de bestaande woning nodig zijn (zoals bijvoorbeeld het maken van nieuwe gevelopeningen, of openingen in dragende muren), dan moet een architect betrokken zijn bij de opstelling van het meldingsdossier.  

Op voorwaarde dat ze noch de oplossing van een constructieprobleem met zich meebrengen, noch de stabiliteit van het gebouw wijzigen, zijn onder meer volgende ingrepen vrijgesteld van de medewerking van een architect (Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect):

  • de verbouwings- en inrichtingswerkzaamheden of de werkzaamheden voor de geschiktmaking van lokalen
  • het aanbrengen van een gevelsteen, een bepleistering of een andere gevelbekleding, zonder dat een wijziging van de fundering noodzakelijk is
  • het aanbrengen, wijzigen en dichtmaken van raam- en deuropeningen
  • het aanbrengen van dakuitbouwen over maximaal één vierde van de dakoppervlakte 
  • het plaatsen van verluchtings-, luchtbehandelings-, rookafzuig- of luchtafzuiginstallaties
  • het plaatsen van zonnetenten of markiezen die ingeklapt, opgevouwen of ingerold kunnen worden.
Hoe aanvragen?

De 'kleine werken op en rond een gebouw' kan u aanvragen via de snelinvoer. Dat is een afgeslankte versie van het Omgevingsloket waarmee u als burger kleine werken kan aanvragen.

De snelinvoer kan u niet gebruiken voor werken:

  • die de functie wijzigen
  • die het aantal woongelegenheden wijzigen
  • die constructieve wijzigingen bevatten (ingrepen met impact op de stabiliteit)

Daarvoor gebruikt u het Omgevingsloket.


Een aanvraag in de snelinvoer kan maar één handeling bevatten (bv. een terras aanleggen), terwijl een aanvraag in het Omgevingsloket meerdere handelingen kan bevatten (bv. verbouwen van een woning en slopen van een garage). Dossiers via de snelinvoer en dossiers via het Omgevingsloket worden op dezelfde manier behandeld. 

Als burger heeft u ook nog steeds het recht om uw aanvraag analoog in te dienen. Let wel: de gemeente kan hiervoor een toeslag aanrekenen omdat zij wel alles digitaal moet behandelen en dus het analoge dossier nog moet digitaliseren.